Stalmest: Een Zegen of Vloek voor je Natuurlijke Moestuin?

Stalmest: Een Zegen of Vloek voor je Natuurlijke Moestuin?

Wij kunnen elk jaar stalmest kopen via de volkstuinvereniging. Na uw informatie over meststoffen vermoed ik dat ook het aanbrengen van stalmest op de tuin geen goed idee is, klopt dat?

Het snelle antwoord is ja. Het aanbrengen van stalmest op de tuin vind ik geen goed idee. Er zijn verschillende redenen waarom ik dit niet adviseer:

  • Uitspoeling van voedingsstoffen
  • Afdoden van bodemleven
  • Schadelijk voor planten

Uitspoeling

Wanneer je verse stalmest aanbrengt op je tuin, zelfs als deze gemengd is met stro, dan zijn de voedingsstoffen niet vastgelegd. Deze voedingsstoffen, waaronder grote hoeveelheden stikstof, zullen dan bij regen uitspoelen en zo doorheen de bodem naar diepere lagen wegsijpelen. Dit is een probleem omdat op die manier de voedingsstoffen die je wilt geven niet bij je planten terecht komen, maar uitspoelen en zo in beken en poelen of in ondergrondse watervoorraden terecht komen.

In beken en poelen stimuleren ze de groei van algen en zorgen ze voor het afsterven van vissen en ander waterleven. Een van de grootste problemen van de gangbare landbouw is juist het overaanbod aan stikstof en de massale uitspoeling die hiermee gepaard gaat. Het gevolg is het afsterven van vele kwetsbare ecosystemen, zowel op het land als in het water, iets wat je als natuurlijke tuinier liever niet ziet gebeuren.

Doordat deze verse mest vaak in het najaar wordt opgebracht, ligt deze de hele winter op de tuin en spoelen zowat alle voedingsstoffen uit.

Afdoden van bodemleven

Bodemleven heeft niet graag een hoge hoeveelheid aan gelijk welke voedingsstoffen, en zeker niet wanneer dit stikstof is. Sterker nog, een groot deel van je bodemleven sterft af indien er veel stikstof aanwezig is in de bodem. En dit bodemleven is cruciaal voor een plant om zijn voedingsstoffen op te nemen. In een gezonde bodem is er een intense samenwerking tussen het bodemvoedselweb en de plantenwortels. De plant stelt via zijn wortels allerlei stoffen vrij die het bodemleven opneemt, het bodemleven geeft op zijn beurt andere stoffen vrij aan de wortels. Deze wisselwerking val helemaal weg bij overbemesting. Het bodemleven sterft af, en ook de wortels van planten verdwijnen. Doordat er al grote hoeveelheden stikstof opgenomen worden via het water dat de plant binnenkomt via de grote wortels, valt de functie van de kleine worteltjes weg en verdwijnen deze.

Je krijgt dus een plant met een beperkt wortelgestel met een eenzijdige bemesting in een bodem zonder bodemleven.

Een ander probleem met stalmest is dat je niet weet in welke mate de dieren waarvan de mest afkomstig is behandeld zijn. Ontwormingsmiddelen, antibiotica, hormonen … Het gaat er allemaal in, maar het komt er vaak ook terug uit en dan zit het in de mest. Het spreekt voor zich dat ontwormingsmiddelen een negatief effect hebben op je bodemleven en evenzo de antibiotica op je bodembacteriën.

Ook hier goed opletten en eventueel navragen bij de leverancier. Maar je kan ervan uitgaan dat er zeer vaak allerlei van deze middelen in de mest aanwezig zijn.

Schadelijk voor planten

Een ander nadeel is dat je planten sterk verzwakken bij het opnemen van een te grote hoeveelheid aan stikstof. Er worden hierdoor in de plant allerlei processen geblokkeerd die vaak een functie hebben in de verdediging van de plant. De planten verzwakken zienderogen en worden gewillige slachtoffers voor plaaginsecten, die fungeren als opruimers. Hun functie is het wegwerken van zwakke planten en dat is dan ook wat ze zullen doen: je verzwakte planten opruimen 🙂 .

Je planten groeien ook helemaal anders bij een overaanbod van meststoffen en worden veel gerekter, nemen meer water op en verzwakken ook op deze manier. Lange gerekte cellen zijn veel kwetsbaarder en minder sterk en gevoeliger voor plagen. Doordat deze voedingsstoffen vrij in de bodem en in het grondwater zitten, komen ze massaal de plant binnen. Om het overaanbod aan mineralen (zouten) te compenseren, neemt de plant ook veel water extra op waardoor je een sterke groei krijgt, maar dat zijn dus vooral sterk uitgerekte cellen.

De groei is slechts schijnbaar, de plant wordt wel effectief zwakker 🙁 .

Is stalmest dan slecht?

Nee, zeker niet. Stalmest kan heel goed zijn om een meer divers bodemleven aan te trekken. Maar je moet het dan via een omweg toedienen. Laat het eerst 1 à 2 jaar composteren, daarna breng je het op je bedden in de vorm van compost. De voedingsstoffen zijn dan vastgelegd, schadelijke stoffen zoals antibiotica en ontwormingsmiddelen zijn afgebroken.

Kan je dus gemakkelijk aan stalmest aan geraken, zeg dan niet bij voorbaat nee. Heb je plaats in je tuin dan kan je het gewoon op een hoop leggen en af en toe eens omzetten zodat het goed composteert. Eens het materiaal goed gecomposteerd is, kan je het goed gebruiken. Doordat de ingangsmaterialen van de compost een andere oorsprong hebben dan die van groenafval, krijg je zo een grotere diversiteit aan bodemleven en mineralen in je bodem.

 


Volgende Stap?

Schrijf u in voor email updates, zo wordt u automatisch op de hoogte gehouden van elk nieuw bericht!

About Frank Anrijs

Al enkele jaren ben ik bezig met natuurlijk tuinieren en gezonde voeding. Natuurlijk en gezond tuinieren in samenwerking met en naar het voorbeeld van de natuur.

U kunt vele artikels over de Natuurlijke Moestuin lezen via volgende link: GRATIS artikels.

Comments

  1. Dag Frank, ik heb een vraag: als je stalmest op een hoop laat liggen in je tuin om te composteren is er toch ook uitspoeling in de bodem?
    Mvg. Gerda Vink

    • bargain says

      De hoop liefst bovenaan afdekken tegen slagregen,zo doe ik het toch mest paardemest. Als je geen te grote hoop hebt kan je nog beter compostsilo gebruiken

    • Indien er geen overvloed aan regen te pas komt dan heb je inderdaad weinig uitspoeling. Afdekken kan hier helpen. Ook door een actieve composthoop op te zetten, kan je ervoor zorgen dat er nauwelijks uitspoeling is.

  2. Carine Melotte says

    Beste Frank,
    Een tijd geleden las ik op internet een artikel over het opzetten van een Hügelbett. Omdat daar in de basis rottend hout wordt gebruikt en dit dus ook een grote leverancier van stikstof is, vraag ik me af of dit dan dezelfde schadelijke gevolgen heeft voor de planten die er bovenop komen ?

    • hout levert geen stikstof …het heeft stikstof nodig om tot omzetting te komen naar iets bruikbaar voor de bodem

    • Het hout levert inderdaad geen stikstof, het zorgt eerder voor een (tijdelijk) stikstof tekort. De voornaamste functie van dat hout in een hugelbed is het afgeven van mineralen en het vasthouden van water.

  3. Simone Brus says

    Hoi Frank, hoe is het dan met mest van het land?

  4. Ik krijg ook paardemest en meng dat met houtsnippers wat een mooi resultaat geeft aan compost.
    Het uitregenen van voedingstoffen wordt door de houtsnippers tegengehouden en wanneer het te nat dreigt te worden gewoon afdekken.

  5. anne-mieke says

    Dag Frank en iedereen,
    Oeps nu heb ik toch bloedmeelkorrels van DCM op de tuin gegooid ! Fout dus ?

  6. Dag Frank, wat gebeurt er met de stalmest tijdens het composteerproces waardoor gecomposteerde stalmest niet meer schadelijk is voor de planten en de bodem?

    • De hoge concentraties aan stikstof en andere meststoffen worden vastgelegd in bodemleven en aan organisch materiaal. De stikstof is zo niet meer vrij beschikbaar maar wordt gebonden. Hierdoor kan hij wel nog vrijkomen, maar enkel wanneer er vraag naar is door het bodemleven of de planten. Via de regen gaat de stikstof niet meer uitspoelen.

  7. Marthijn says

    Hallo frank

    Nog even een vraag. Als je koemestkorels (biologische) mengt met compost en dat op je bedden legt is dat goed voor het bodemleven? Of zou je alleen compost toevoegen? De grond is namelijk erg schraal. Graag hoor ik van je.

    Groeten Marthijn

  8. KrIstl De Bilde says

    Ai zeg dori, nu heb ik net paardemest gemengd met stro bij de rozen gedaan. Soms is het allemaal zo verwarrend. Ik hoopte mooie, krachtige rozelaars te krijgen. De rozen hebben het altijd heel moeilijk in onze tuin. Dus ik dacht dit eens te proberen. Wat nu?
    Hartelijke groetjes,
    Kristl

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.