Je Bedden Opkuisen en Mulchen in het Najaar

Je Bedden Opkuisen en Mulchen in het Najaar

Het is bij ons al jaren een vaste gewoonte: in de maanden oktober en november gaan we doorheen de hele tuin en bedekken we alle bedden met een dikke laag mulch. In het begin experimenteerden we nog met allerlei soorten mulchmateriaal, de laatste jaren gebruiken we voornamelijk nog 2 soorten.

Op onze bedden, de boomstructuur en de stukken met slingerpaden gebruiken we een mengeling van gevallen blad en grasmaaisel. Op het stuk me houtsnippers gebruiken we – uiteraard – houtsnippers. Deze komen van onze eigen houtkanten. Volgende week beginnen we hierin te kappen en houden we de dikke blokken voor onze kachel, het fijne materiaal wordt versnipperd en uitgespreid in de tuin. Maar voordat je je mulch kan open leggen, moet je eerst nog wat opkuisen!

Niet goed gemulcht in de zomer

Door de lange droogte afgelopen zomer was er niet veel mulchmateriaal voor handen: het gras zag ros en ging kapot zodat er geen maaisel was en de smeerwortel kwijnde weg bij gebrek aan vocht en kon ook niet geoogst worden. Op dat moment was dat niet zo erg omdat er door de droogte ook geen onkruidgroei was. Maar ondertussen is er sinds september regelmatig wat neerslag gevallen, waardoor het onkruid zeer laat op het seizoen nog een inhaalslag heeft gemaakt. Het resultaat zijn bedden waar veel meer onkruid opstaat dan we gewoon zijn in deze periode. En dit moet allemaal weg voordat je kan mulchen.

Zeker op plekken waar enkele onkruiden zich hebben uitgezaaid kan het soms veel werk zijn om alles weg te krijgen. Een hele plek vol kleine kiemplantjes is een tijdrovende klus, net zoals een half bed vol met vogelmuur opkuisen soms ook een hels karwij is. Maar moet je bed brandschoon zijn voordat je kan mulchen? Mag je het onkruid misschien gewoon laten staan? Want een afdeklaag van mulch gaat onkruidgroei toch tegen?

Soms wel

Soms is het inderdaad niet nodig om het onkruid weg te doen. Ik denk dan aan éénjarige onkruiden die kapot gaan bij de eerste serieuze vorst. Je kan deze afbreken en laten liggen wanneer ze al groot zijn, de kleine plantjes kan je helemaal ongemoeid laten. Je mulcht er overheen en wanneer de winter echt begint en het een tijdje vriest, zullen deze éénjarigen de geest geven. Het spaart je veel tijd uit en zorgt ervoor dat je veel sneller vooruit gaat bij het klaarleggen van de bedden voor het mulchen. Jonge plantjes van dovenetel, aardbeimelde, Nieuw-Zeelandse spinazie, papavers … kan je laten doen.

Ook sommige 2-jaarse planten laten we staan. Ik denk dan aan kaardebol, stalkaars of scharlei. De rozetten ontstaan in het eerste jaar, in het tweede jaar groeit de plant fors uit en gaat hij de hoogte in. De rozetten overleven de winter, maar laten we nu toch staan. Het idee hierachter is dat ze goed dienen als levende bodembedekking in de winter en eventueel overwinteringsplaats bieden aan insecten. In het voorjaar kan je deze planten dan oogsten en gebruiken als mulch. Ze zijn dan nog groter geworden en hebben redelijk wat blad dat je met een sikkel oogst en verkleint. Je mulcht errond of legt er slechts een dun laagje over. Zo is de bodem mooi afgedekt.

Een derde categorie planten die je kan laten staan zijn planten die je doorheen de winter kan eten. Op je bedden zal sowieso nog van alles staan dat je nog kan eten, van onkruiden is dit al veel beperkter. Wij laten vaak enkele mooie kleine veldkers plantjes staan om te oogsten doorheen de winter, net als zaailingen van frill’s, winterpostelein of veldsla. Deze planten ga je oogsten en verbruiken, je kan ze dus nu evengoed laten staan, ook al staan ze op een plaats waar ze in het voorjaar niet horen. Tegen dan heb je ze al in de soep of groentemengeling gedraaid.

Soms niet

Er zijn uiteraard ook gevallen waarbij ik je aanraad om de moeite te doen om ze uit te trekken en zelfs af te voeren. Een hele belangrijke is vogelmuur. Deze groeit doorheen de winter verder en verankert zich steeds beter in de grond. Hij vertrekt van een centrale wortel, maar na een tijd begint hij op vele verschillende plaatsen in te wortelen en vormt de plant zo een zode die je niet gemakkelijk weg krijgt. Gebruik de plant ook niet als mulch, want hij wortelt terug in en groeit rustig verder.

Enkele andere planten die ook in de winter in en onder de mulchlaag verder groeien zijn hondsdraf en kleefkruid. Wieden is dus de boodschap!

Verder geldt voor éénjarigen die bloeien of zaad dragen hetzelfde in het najaar als in de zomer: afvoeren. De planten sterven misschien wel af in de winter maar het zaad blijft levenskrachtig en zal uitkomen in het voorjaar. Neem dus geen risico en haal het weg.

Meerjarige onkruiden zoals wilde bramen, brandnetels en zuring laten zich niet tegenhouden door een mulchlaag en zijn wel even verstopt tijdens de winter maar komen in het voorjaar al weer snel piepen.

Tijdwinst

Nu je weet dat je een heel deel planten en onkruiden kan laten staan, schiet je werk sneller op en is de goesting om aan de slag te gaan misschien wat groter 🙂 . Ik hoop alleszins dat je beseft dat nu mulchen en je tuin voorbereiden op de lente een enorme tijdswinst betekent in het voorjaar. En ook heel goed is voor het bodemleven en je bodem.

Dus geniet nog van de laatste momenten dat er blad is om te mulchen en ga snel aan de slag!

 


Volgende Stap?

Schrijf u in voor email updates, zo wordt u automatisch op de hoogte gehouden van elk nieuw bericht!

About Frank Anrijs

Al enkele jaren ben ik bezig met natuurlijk tuinieren en gezonde voeding. Natuurlijk en gezond tuinieren in samenwerking met en naar het voorbeeld van de natuur.

U kunt vele artikels over de Natuurlijke Moestuin lezen via volgende link: GRATIS artikels.

Comments

  1. Geert says:

    Hallo Frank,

    Bedankt voor al jouw informatie.
    Ik heb ’n vraagje, ik heb een behoorlijke hoeveelheid zeer oude paardenmest gekregen en heb die grotendeels uitgestrooid over de bedden.
    Is het verstandig / noodzakelijk om daar nog blad of houtsnippers op aan te brengen???

  2. bonte Christine says:

    Het is interessant om informatie op te zoeken over de onkruiden die je verwijdert uit je moestuin. Een fijne winterbezigheid. Dit kan concrete planteninformatie zijn, vb. Hoe verspreidt een plant zich? Een voorbeeld, Vogelmuur, Stellaria Media Waarom is vogelmuur moeilijk te verwijderen en laat je die beter niet staan op je moestuinbedden? Vogelmuur is eenjarig, maar bloeit van januari tot december, tot 3 generaties per jaar. De zaden zijn 5 jaar kiemkrachtig. De plant is moeilijk te verwijderen want de wortels vormen één netwerk, uit over de grond kruipende stengels ontwikkelen nieuwe wortels.
    Vogelmuur is waardplant voor sommige virussen die vb. aardappelen kunnen aantasten en schadelijke luizen en tripsen. Volgend stuk haalde ik uit http://edepot.wur.nl/34771
    VOGELMUUR Stellaria media
    Vogelmuur illustreert wel het duidelijkst het dilemma
    tussen goed en kwaad. Dit kleine maar o zo succesvolle
    plantje is niet alleen de meest voorkomende en lastige
    onkruidsoort voor boeren maar ook gewaardeerd door
    vogelbeschermers vanwege zijn functie als voedselbron
    voor akkervogels. Terwijl dit plantje met ca. 100 geassocieerde
    insectensoorten een belangrijke bijdrage
    levert aan de biodiversiteit en natuurlijke vijanden van
    insecten, dient het tevens als winterwaard van een
    aantal schadelijke luizen en tripsen.
    Het dilemma van sparen of bestrijden wordt vaak in de
    laatste richting beslist. Omdat muur echter bijna jaarrond
    kiemt, ontsnapt het regelmatig aan de aandacht
    en weet het zich toch te handhaven.

    Zoals hierboven vermeld is vogelmuur eetbaar, en prima voeding voor de kippen.
    https://lefabuleuxjardin.wordpress.com/2016/01/29/eten-uit-een-wilde-tuin-vogelmuur/.

  3. Christine Bonte says:

    Dag Frank,

    In je artikel heb je het over hondsdraf verwijderen uit de moestuinbedden. Hierbij dacht ik, misschien wel een interessant experiment, deze laten uitgroeien tot een permanente bodembedekking en hierin planten. In een ander artikel uit je blog zie ik dat je zelf ook op dit idee kwam. Wat zijn je bevindingen?

    • Hondsdraf is echt te agressief. Het overgroeit je groenteplanten zeer snel en gemakkelijk. Het groeit ook in de winter door en is zeer moeilijk onder controle te houden.

      We laten het selectief staan op plekken waar het niet veel kwaad kan want op zich is het een nuttige plant met veel bloemetjes voor bijen en hommels 🙂 .

      Maar voor groenten in te kweken was het bij ons toch een iets te goed groeiende bodembedekker!

  4. Daniel Maegh says:

    Vogelmuur in de winter regelmatig geven aan de kippen!

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.