Ik Ben een Egel in de Tuin!

Ik Ben een Egel in de Tuin!

πόλλ’ οἶδ’ ἀλώπηξ, ἀλλ’ ἐχῖνος ἓν μέγα

– Archilochus (680 – 645 BC)

Deze Griekse regel (“een vos weet veel verschillende dingen, maar een egel één belangrijk ding”) werd in een essay gebruikt van filosoof Isaiah Berlin waarin hij de mensheid opdeelt in 2 categorieën: vossen en egels.

De parabel

Het verhaal gaat als volgt:

De vos is een mooi en elegant dier en geroemd om zijn sluwheid en verstand. Hij verzint oneindig veel listen om zijn prooi te pakken te krijgen. Hij speelt dood, verstopt zich, besluipt zijn prooi op 100 verschillende manieren en verzint list na list om te slagen. De egel daarentegen is een klein diertje dat zich enkel bezig houdt met het zoeken van voedsel. Hij kruipt knorrig rond en houdt zich nauwelijks bezig met wat er rond hem gebeurt.

De vos daarentegen zit alweer klaar op een splitsing in het pad van de egel. Hij heeft zich goed verstopt achter een omgevallen boom en maakt zich heel klein om zeker niet gezien te worden. De egel komt knorrend dichterbij, de vos spant al zijn spieren op om zijn ultieme sprong te maken en de egel eens en voor altijd te grazen te nemen. De egel komt nog iets dichter en dat is het moment: de vos springt als een opgespannen veer vanachter de boom vandaan en lanceert zich richting de egel.

De egel ziet de vos vanuit zijn ooghoek tevoorschijn springen, draait met zijn ogen, denkt ‘daar is die vos weer’ en rolt zich op tot een perfect bolletje met aan alle kanten zijn scherpe stekels. De vos ziet dat de egel zijn defensie heeft opgetrokken, doet alles wat in zijn macht ligt om de egel en de prikkende stekels te vermijden en druipt af naar zijn hol om een nieuw plan van aanval te bedenken. De egel trekt al knorrend verder op zoek naar voedsel.

De vos heeft heel veel verschillende manieren van aanvallen, maar de egel weet één ding heel goed: hoe hij zich moet verdedigen. De egel wint altijd van de vos!

Hedgehog principle

Dit principe is al lange tijd in gebruik in de bedrijfswereld maar is ook perfect van toepassing op je tuin. Ik merk het trouwens ook bij cursussen en rondleidingen. Vaak zijn er veel vossen aanwezig en maar enkele egels!

De vossen zijn mensen die heel veel verschillende manieren uitproberen om te tuinieren. Ze beginnen met een onduidelijke visie van wat ze nu eigenlijk willen en starten met biologisch tuinieren. Omdat ze toch wat problemen tegenkomen gebruiken ze sproeimiddelen. Maar ze horen of lezen dat dat eigenlijk toch niet echt zo goed is en schakelen over op het gebruik van gieren en plantaftreksels. Dan volgen ze een rondleiding en daar horen ze dat je door je planten volgens combinatieteelt te combineren je van je plagen afgeraakt. Maar ook dat blijkt niet direct succesvol en ze gaan op zoek naar een andere manier van werken: natuurlijk tuinieren. Maar niet alles van natuurlijk tuinieren wordt overgenomen want niet spitten lijkt toch wel een raar idee. En dat mulchen trekt juist plagen en ziektes aan!

Het resultaat is dat er geen resultaat is. Je blijft aanmodderen en steeds nieuwe oplossingen verzinnen die uiteindelijk niet blijken te werken. Zo denkt en werkt een vos.

Een egel daarentegen heeft vanaf het begin een heel duidelijk en simpel doel voor ogen: natuurlijk tuinieren. Hoe dat moet of wat hij daarvoor moet doen weet hij niet, maar hij weet wel dat hij wil tuinieren zonder spuiten, zonder mesten en gezonde groenten wilt oogsten. Alles wat hij doet en leert staat in functie van dit einddoel: natuurlijk tuinieren. Niet spitten? Geen probleem als dat een stap dichter bij de natuurlijke moestuin is. Veel mulchen? Geen probleem als dit hem weer een stap dichter brengt bij zijn natuurlijke moestuin. Slakkenkorrel strooien tegen deze beestjes die zijn sla’s en pompoenplanten aanvreten? Doen we niet want dat brengt ons weg van ons einddoel: een natuurlijke moestuin.

Het resultaat is dat er geleidelijk aan resultaten geboekt worden: de natuur neemt een steeds grotere plaats in de moestuin, de eerste stappen zijn gezet. Zo denkt en werkt een egel.

Begrijp mij niet verkeerd

Ik zeg niet dat je einddoel natuurlijk tuinieren moet zijn om succes te hebben. Ik zeg dat je een duidelijk einddoel moet hebben en dit bij alles wat je doet in je achterhoofd houdt terwijl je geleidelijk naar dit doel werkt. Je einddoel kan evengoed een klassieke of ecologische moestuin zijn, maar dan moet je maatregelen nemen die je naar dat einddoel leiden.

Het is belangrijk dat je kiest

Het is belangrijk dat je in het begin een keuze maakt van waar je naartoe wilt werken en je daar de komende jaren aan houdt. Ook als het wat moeilijker loopt, wanneer de slakken je tuin ’s nachts overspoelen of de buurman grotere bloemkolen kan oogsten. je wordt beloond door vol te houden, focus en consequent gedrag zijn doorslaggevend om een natuurlijke moestuin op te bouwen.

Een natuurlijke moestuin, met de ingewikkelde evenwichten tussen plaaginsecten en hun belagers, met verschillende uitgekiende ecosystemen, met een goed werkend bodemvoedselweb vraagt tijd, vraagt inspanning en geduld. Het komt niet vanzelf, maar het komt veel vlugger als je een duidelijke visie hebt bij de start, een duidelijk doel.

Het helpt om een egel te zijn in je tuin!

 


Volgende Stap?

Schrijf u in voor email updates, zo wordt u automatisch op de hoogte gehouden van elk nieuw bericht!

About Frank Anrijs

Al enkele jaren ben ik bezig met natuurlijk tuinieren en gezonde voeding. Natuurlijk en gezond tuinieren in samenwerking met en naar het voorbeeld van de natuur.

U kunt vele artikels over de Natuurlijke Moestuin lezen via volgende link: GRATIS artikels.

Comments

  1. Wat een mooi parabel 🙂
    Kan je even toelichten wat het verschil is tussen biologisch, ecologisch en natuurlijk tuinieren? Onder klassiek tuinieren versta ik spitten, sproeien, bestrijden, enz. Maar het verschil tussen de 3 andere alternatieven is mij niet zo duidelijk. Of zijn dit louter synoniemen?

  2. Ondanks dat ik het zelf ook zeker niet altijd doe, ben ik het helemaal mee eens met het gegeven dat een einddoel voor ogen houden de beste manier is voor een goed resultaat! Mooi artikel.

  3. ‘Interessant’ om te lezen dat principes van de ‘bedrijfswereld’ ook ‘overgezet’ worden naar onze vrije tijd…
    Ik ken het ‘verhaal’ van de vos en de egel al langer. Al lezend hier, merk ik dat er iets heel polariserend in zit, volgens mij.
    Natuurlijk moestuinieren lijkt me (en ik merk ook in mijn eigen tuin: IS) als doel op zich iets nobel/waardevol. Ik amuseer me ermee en merk ook jaar na jaar fijne veranderingen in mijn eigen moestuin én in mezelf als tuinder. Deze blog, het boek, lessen in Vissenaken, inspireren mij daar sterk in.
    Wat me echter treft in dit blogbericht, is hoe we ook hier, in alweer een ander ‘levensdomein’ (voedselvoorziening, al dan niet als ‘vrije tijd’) polariserend spreken: de vos tegenover de egel. En dat 1 van beiden de beste zou zijn… Polariseren en (mensen) vastzetten in ‘categorieën’…
    Taal is iets heel erg machtig. Deze blog wordt vaak gelezen…
    Als we dan toch de vergelijking met de vos en de egel willen maken, laat ons dat dan misschien doen op een verbindende manier en zonder te zeer vast te zetten of te ‘bepalen’? Dat lijkt me goed te matchen met het natuurlijke in ‘natuurlijk moestuinieren’? Zowel eigenschappen die we toeschrijven aan een vos als deze die we toeschrijven aan een egel, lijken mij trouwens interessant in de moestuin… Dat wou ik graag toevoegen aan dit blogbericht.

    • Dag Hanne,

      bedankt voor je toevoeging aan bovenstaand blogbericht. Je hebt volkomen gelijk, het komt polariserend over en dat moet/mag niet in natuurlijk tuinieren. Uiteraard kan je van beide dieren veel leren! Neem de egel voor zijn vasthoudendheid en duidelijk doel, neem de vos voor zijn inventiviteit en aanpassingsvermogen op veranderende omstandigheden 🙂 .

      Maar het doel van deze blog is om telkens een klein steentje te verleggen, telkens een klein kruimeltje kennis aan te bieden zodat lezers een stap kunnen zetten op hun pad naar een natuurlijke moestuin. En dat gaat het eenvoudigste met zwart-wit verhalen, met grote tegenstellingen zodat de boodschap duidelijk overkomt.

      Het ligt zeker niet in mijn bedoeling om alles in hokjes op te delen, integendeel, zoals je zelf al aanhaalde is natuurlijk tuinieren juist holistisch en moet je veel zaken verbinden. En ook zeker beseffen dat niets zwart/zit is maar bijna altijd grijs.

      Bedankt om mij op deze tegenstelling attent te maken, ik probeer hier in het vervolg meer rekening mee te houden 🙂

Trackbacks

  1. […] wat de prioriteiten zijn… Het vorige artikel was door bijvoorbeeld een uitvloeisel van: Ik ben een egel in de tuin. Niet per se omdat het einde van het jaar in zicht was, eerder omdat het wat rustiger was in de […]

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.