Hoe Kijkt U Naar Uw Tuin? (vervolg)

Hoe Kijkt U Naar Uw Tuin? (vervolg)

Hoe Kijkt U Naar Uw Tuin? (vervolg)

Het artikel vorige week over de manier waarop u in uw tuin staat, heb ik oorspronkelijk geschreven als reactie op al de klaagzangen die ik tegenkom op verschillende Facebookpagina’s, via mail en in persoonlijke gesprekken met bezoekers.

Nooit had ik gedacht dat er zoveel reactie op zou komen, maar ik heb het artikel ondertussen nog een paar keer nagelezen en misschien ligt het ook een beetje aan mij. Ik heb maar een kant bekeken, namelijk dat u naar de positieve dingen in de tuin moet kijken en u moet focussen op de oplossingen, niet op de problemen. Dat was waar ik in dat artikel de nadruk op wou leggen. De actieve kant van het aanleggen van oplossingen heb ik niet behandeld.

Maar dat betekent niet dat u moet wachten op een goddelijke interventie, dat u het probleem moet minimaliseren en langs de zijlijn moet wachten tot alles vanzelf oplost strookt helemaal niet met natuurlijk tuinieren. Verre van zelfs! Een belangrijk principe van natuurlijk tuinieren is dat u – zover als mogelijk – zelf verantwoordelijk bent voor uw eigen situatie, dat u zelf heel veel kan doen aan de omstandigheden in de tuin.

Problemen in de tuin?

Iedereen heeft een probleem in de tuin. Zijn het geen slakken, dan zijn het woelratten, of te weinig tijd, of te veel onkruid, of te droog, te koud, … Een tuin zonder problemen bestaat niet, dat is ook juist het uitdagende aan een moestuin. Elk jaar is anders, elk jaar zijn de weersomstandigheden anders, elk jaar moet je uzelf inspannen om alles tot een goed einde te brengen.

Maar het is de manier waarop u met dat probleem in de tuin omgaat die bepaalt of u succes gaat hebben en plezier beleeft aan de tuin, of dat moestuinieren een opdracht en strijd wordt.

Want vergis u niet: in een natuurlijke moestuin moet u meer moeite doen om plagen te voorkomen, om onkruid te vermijden en mooie oogsten te hebben. Maar het grote voordeel is dat deze maatregelen structureel zijn en dat u na een bepaalde tijd steeds minder zelf moet doen en dat de natuur een groot deel van het werk overneemt van u.

Neem nu bv. bessen en vogels. Veel mensen hebben het probleem dat de vogels de aardbeien en bessen komen opeten voordat ze zelf iets kunnen plukken. De remedie is dan netten in de tuin hangen zodat de vogels er niet aan kunnen. Dit heeft wel vele nadelen: veel werk, lelijk, gebruik van plastic, sommige vogels geraken erin verstrikt, en de belangrijkste: het is een oplossing die tijdelijk is en elk jaar opnieuw moet herhaald worden.

Dat is niet natuurlijk tuinieren. Natuurlijk tuinieren is eigenlijk een systeem waarbij u nadenkt en ontwerpt met het oog op de oplossing en de toekomst. Niet met het oog op het nu en de problemen. Dat is het verschil tussen korte termijn visie en lange termijn visie, en dat is ook een groot verschil tussen klassiek tuinieren en natuurlijk tuinieren.

Kijk naar de oplossing, niet naar het probleem!

Vraag uzelf af waarom die vogels de bessen opeten? Omdat ze honger hebben? Omdat ze dat plezant vinden? Welke bessen eten ze het liefste? …

Zo eten vogels geen witte bessen en gele frambozen, ze gaan voornamelijk voor rood fruit. Een mogelijk oplossing kan dan zijn dat je een andere kleur bessen zet.

Een heel belangrijke reden waarom vogels bessen eten is trouwens omdat ze dorst hebben. Het is voor hen een manier om hun dorst te lessen. Want wees eerlijk, waar kan een vogel nog open water vinden om van te drinken? Alles gaat direct van het dak in buizen tot het terug uit onze kraan loopt.

Zorg dus dat vogels op uw domein kunnen drinken, de vraat zal al veel minder zijn.

En moet u daarvoor een vijver aanleggen? Absoluut niet! U kan dit al op een kleine ruimte doen. Zet een borrelsteen, Bij ons komen er enorm veel vogels drinken en zich wassen aan een borrelsteen op het terras. Doorsnede 50 cm (de borrelsteen ;-)), kan op elk terras of in elke tuin :-).

Ook een klein poeltje of een ingegraven kuip is een optie voor een kleine tuin. Het element water is zo’n verrijking voor de tuin, dat het eigenlijk een absolute vereiste vormt voor een goed werkende natuurlijke moestuin.

Slakken

Hier zijn we weer: bij de slakken.

Allereerst wil ik wel even benadrukken dat stro en slakken niet altijd samengaan. Wij hebben grote oppervlakten die bedekt zijn met stro en waar wij sla, kolen, eigenlijk alle soorten groenten op kweken zonder ook maar enige vraat van slakken.

Maar natuurlijk tuinieren bestaat niet enkel uit bedekken met stro, natuurlijk tuinieren legt de nadruk op mulchen met de materialen die voorradig zijn. Wilt u minder slakken, mulch dan met materialen die slakken niet aangenaam vinden! Gebruik houtsnippers, gebruik compost! Beide materialen drogen sneller uit aan de bovenkant en slakken kunnen zich hier dan nauwelijks over verplaatsen. Houtsnippers zijn ook nog eens ruw waardoor ze weinig geliefd zijn bij deze weekdiertjes.

Slaken probleem opgelost? Misschien nog niet, maar er zijn zoveel dingen die u kunt doen om dit probleem op te lossen!

  • Trek vogels aan (niet om uw bessen op te eten, maar uw slakken)
  • Trek egels aan (ja, dit gaat ook in een kleine tuin en in een volkstuin!)
  • Voorzie water voor kikkers en amfibieën (een klein poeltje is al voldoende en kan in elke tuin)
  • Bouw een takkenril als biotoop voor natuurlijke vijanden (die kan ook als afsluiting dienen ipv een haag en moet niet persé 5 m lang en 1 m breed zijn. Een kleine takkenril voldoet prima in een kleine tuin)
  • Gebruik een effectieve manier van combinatieteelt!
  • Nooit bestrijden!

Waarom niet bestrijden?

Iets wat niet goed begrepen wordt is het feit dat actief bestrijden de weg naar een natuurlijk evenwicht vertraagt of zelfs onmogelijk maakt. U moet het zo zien: zolang u de slakken bestrijdt –  korrels, knippen, biervallen, nematoden, … – moet niemand anders dat doen. U verwijdert het voedsel voor de vogels, voor de andere natuurlijke vijanden. U verhindert de opbouw van de populatie natuurlijke vijanden waardoor u altijd met dat probleem blijft zitten.

In plaats van al uw tijd te steken in het actief bestrijden, moet u alle tijd steken in het voorzien van woongelegenheden voor natuurlijke vijanden en moet u actief uw grond verbeteren. Want gezonde planten zijn ook minder gevoelig en uitnodigend voor slakken. Verrijk uw grond met mineralen en voorzie veel organisch materiaal.

Het arsenaal aan maatregelen is enorm uitgebreid, maar het zijn maatregelen die blijvend werken en steeds effectiever werken naar de toekomt toe. Voeg elk jaar enkele zaken toe aan uw moestuin en u ziet de ‘problemen’ kleiner worden en de oplossingen steeds talrijker en mooier :-).

Nooit wanhopen

Iedereen heeft – of had – problemen in zijn tuin, dat is normaal. Tuinieren is een verstoring van de normale gang van zaken in de tuin en dan krijg je automatisch problemen. Het is uw opdracht om actief dit onevenwicht te herstellen door allerlei maatregelen te nemen. En dan bedoel ik niet slakken in twee gaan knippen want dat lost niets op.

De nadruk in de vorige zin ligt trouwens op actief. U moet zelf de handen uit de mouwen steken en alles in uw tuin in het werk stellen om problemen op te lossen. Want natuurlijk tuinieren is inderdaad geen godsdienst. U moet niet wachten op een goddelijke interventie die alles komt oplossen. U moet dat insectenhotel zelf bouwen, die poel zelf aanleggen, u moet uw grond zelf verbeteren, ….

Maar zorg bij alles wat u vanaf nu doet dat het gebaseerd is op een lange termijn visie, dat het een eenmalige ingreep is die blijft nawerken en steeds effectiever wordt. En wees ook realistisch: een slakkenprobleem lost u niet op in 1 jaar. Het verbeteren van de bodem, het aanleggen van randen, poel, … vraagt tijd. Het ontwikkelen van een evenwicht vraagt ook tijd. Geef uw tuin dan ook die tijd en verwacht niet het onmogelijke!

Reacties en bedenkingen zijn welkom!

 


Volgende Stap?

Schrijf u in voor email updates, zo wordt u automatisch op de hoogte gehouden van elk nieuw bericht!

About Frank Anrijs

Al enkele jaren ben ik bezig met natuurlijk tuinieren en gezonde voeding. Natuurlijk en gezond tuinieren in samenwerking met en naar het voorbeeld van de natuur.

U kunt vele artikels over de Natuurlijke Moestuin lezen via volgende link: GRATIS artikels.

Comments

  1. Welke maatregelen zijn er om een 20 tal wilde sierduiven uit je groenten te houden? Welke dingen kan ik hieraan doen buiten een net te hangen , wat heel onpraktisch en lelijk is.
    We hebben honden in de tuin en een grote roofvogel die regelmatig een bezoekje brengt. Maar ze komen nog steeds elke dag een 4/5 tal keer op bezoek. Gevolg is dat alle mulch omgewoeld word en alle zaden weg zijn. enkel wortels, spinazie en pastinaak hebben het overleefd.

    • Guy says:

      wat duiven betreft heb ik een wondermiddel, door eigen ervaring.
      Zet duivenkervel. In Leuven had ik 2 jaar geleden een stadstuin met de buren die ook groenten teelden. Mijn kolen met daartussen duivekervel werden niet aangetast. De buren daar vlak naast hadden last van vraat bij hun kolen en bestreden hun ‘onkruid’ natuurlijk zoals velen dat doen, mijn tuin was een hoopje van vanalles, met duivenkervel en zonder verlies aan mijn kolen.
      De meeste plagen moet je oplossen door het betere buffet aan te bieden en dat eten ze als eerste op, hoe zou je zelf zijn?

      • Het zijn jammer genoeg niet enkel mijn kolen, heel de groenten tuin is omgewoeld door ze en verder eten ze ook al het kippen ete op. Ze beginnen een dure bedoeling te worden.
        Zou dit allemaal met enkel planten duivenkervel op te lossen zijn?

  2. Thijs says:

    Heb hetzelfde probleem, maar dan met de bloemkolen, deze zijn volledig opgegeten door de duiven. Heb gemerkt dat broccoli en rode kool minder geliefd zijn, ga dus volgend jaar de bloemkolen meer in het midden zetten zodat de duiven er gewoon niet meer aan kunnen.

  3. Ilqe says:

    waterpartijtjes voor de vogels helpt inderdaad, sinsdien moet ik geen netten meer plaatsen over de aardbeien.

  4. Kurt says:

    Frank,

    Inderdaad, je kan inderdaad niet altijd kiezen wat er in uw tuin gaan gebeuren, maar je hebt wel de keuze hoe je ermee omgaat. Voor het ogenblik is het droog en zullen we dan maar een regendans uitvoeren.
    En voor die fruitstruiken die vogels graag hebben, zet ik er dan enkele extra, dat krijgen de vogels niet op, zo hebben we nog wat voor ons.

  5. Kurt says:

    Frank,

    Inderdaad, je kan inderdaad niet altijd kiezen wat er in uw tuin gaat gebeuren, maar je hebt wel de keuze hoe je ermee omgaat. Voor het ogenblik is het droog en zullen we dan maar een regendans uitvoeren.
    En voor die fruitstruiken die vogels graag hebben, zet ik er dan enkele extra, dat krijgen de vogels niet op, zo hebben we nog wat voor ons.

  6. Viviane says:

    Inderdaad Frank, tijd is onze natuurlijke bondgenoot. En wat water betreft, niemand verstond hoe ik mijn lekkere kersen kon houden op de boom! Water is het zeker want er staat her en der een grote waterton in de tuin vandaar. Dit jaar hebben zelfs de rode bessen het zonder net overleefd 🙂 Ik vraag mij af of die goeie oude windmolentjes die ze aan de kust verkopen dienstdoend kunnen zijn? Tis natuurlijk plastiek 🙁

  7. Guy says:

    Ik ZWEER bij structurele maatregelen. Structuren aanbieden aan je ‘rand’leven is DE manier om op een natuurlijke manier. De jagers moet je lokken, steeds opnieuw, van bladluis tot slakkeneters. Redeneer zelf, heb je een dak boven je hoofd en heb je eten, dan wil je blijven. Zet maar wat planten die bladluisgevoelig zijn, volgend jaar zie je meer lieveheersbeestjes. Zet wat extra planten die slakken graag eten, zo heb je minder last aan je andere planten. Mijn ervaring, op een stukje grond dat beplant was met italiaans raaigras? De ideale biotoop voor slakken, voldoende huisvesting en voldoende eten. Vanaf jaar 1 kregen ze extra veldzuring en andere zuring, bonen, courgette, pompoen en zonnebloem. Alles, maar dan ook alles werd opgevreten. 50 courgette, 50 pompoen, 100 zonnebloem, noem maar op. Dit jaar? Overal een beetje, maar geen rampen, ondanks de zachte winter. Geef je plaagdieren een buffet, schotel ze extra eten voor, dan kiezen ze overal iets van. Je brassica, kolen zullen wat gaatjes hebben, waar je zeker mee zal kunnen leven, want ze zullen overleven. Wat slakken betreft, je zal ze nooit wegkrijgen, al strooi je voor honderden euro’s korrel of verbrand je zelfs de aarde, ze blijven. Geef ze wat eten, zorg voor de juiste predatoren, wat vogels of een egel of een pad en een kikker. Structuur is wat je in handen hebt en dat is ook het enige wat je kan en MOET doen.

  8. tine says:

    Kunnen egels in elke tuin, ook in ommuurde kleine stadstuinen? Je kan ze alvast niet op eigen kracht laten komen. Padden en kikkers: is het een goed idee om eitjes over te brengen naar je vijver/poeltje?
    Ommuurde stadstuinen zijn wellicht nog moeilijker om met plaagsoorten om te gaan aangezien je door de fysieke structuur een nog meer geïsoleerde biotoop hebt.
    Iemand goede ervaringen hiermee?

    • Kikker- of paddeneitjes in je vijvertje zetten werkt zeker, maar je hebt wel kans dat je er na een paar jaar honderden hebt. Dit hadden wij ooit in ons piepkleine vijvertje in een ommuurde tuin: toen we het vijvertje een keer schoon gingen maken, hebben we emmers vol kikkers moeten afvoeren naar de sloot. Wel ging het prima wat slakken betreft, er werd eigenlijk nooit iets van mijn groenten aangevreten. Ook de vijand van de kikkers wist ons vijvertje trouwens al gauw te vinden: we zagen soms een reiger met zijn snavel helemaal vol met kikkers.

  9. Ger van Dorst says:

    Ik was in mijn moestuintje op het volkstuinen complex al een paar jaar bezig meer richting te geven aan natuurlijk tuinieren. De site van Frank heeft me daarbij enorm geholpen. De kolen worden nog steeds door de slakken opgevreten, de duiven gaan er met een deel van mijn erwten vandoor, vertrappen daarbij andere tere gewasjes en zo verder. Ook ik heb me laten verleiden tot het migreren van een 150 naaktslakken (nieuwe habitat, hoewel wurgneigingen ook opkwamen) maar het is voor mij zoals alles in het leven, wil ik zien wat werkt of zie ik vooral wat niet werkt?
    Zojuist het hondje uitgelaten op het complex, gelegen tegenover mijn voordeur, een tomaatje gesnoept, een minikomkommertje gegeten en wat kruisbessen geplukt. Rijker wordt het leven niet voor mij! Dit jaar bloemen geïntroduceerd, bodembedekking toegepast, composthopen opgezet en vooral gekeken hoe alles zich ontwikkeld. Ik heb nu alweer plannen om volgend jaar beter, wat dat ook mag betekenen, voor de dag te komen. Ik geniet van mijn tuin zoals die is, ik geniet van de schrijfsels van Frank en jullie reacties daarop. Een grote dank daarvoor.

  10. John Vertriest says:

    bij het lezen van de vragen en de reacties wou ik toch iets kwijt ,elk dier of plant heeft zijn nut ook een slak of duif, ik heb tot heden geen netten nodig gehad om de bessen te beschermen ( wilde kerselaar doet wonderen alsook een drinkplaats voor vogels ). Slakken zijn niet direct mijn vrienden maar als een lijster s’avonds de tuin verblijd met een melodie en s’morgens de slakken aan het kloppen is op een steen kan ik daar van genieten en weet ik dat mijn sla of kool één kans meer heeft dat het op mijn bord komt. De egels doen ook hun werk , drie kleintjes met de mama, je moet ze zien lopen,zodra de winterslaap achter de rug is zien we de slakkenpopulatie minderen, ik zeg wel aan de kinderen dat ze ze niet mogen aanraken ( kwestie van ongedierte)
    groeten
    John

Speak Your Mind

*